Odpracowanie po studiach
Co roku ponad 55 tysięcy osób po studiach musi odpracować przydział. Dlaczego to praca przymusowa, ile kosztuje kraj i co proponujemy zmienić.
55,8 tys.
osób kończących studia podlegało podziałowi w 2024 roku — ponad połowa wszystkich
1–5
lat obowiązkowej pracy: od jednego do dwóch po studiach budżetowych, do pięciu po przygotowaniu docelowym
1,2 mld
rubli rocznie traci gospodarka przez ten system — to 0,42% PKB
do 50%
wynagrodzenia może zostać potrącone osobie, która odmówiła i nie zapłaciła odszkodowania
Jak to działa
- 1
Studiujesz na koszt budżetu
Państwo nazywa to wsparciem społecznym „młodych specjalistów” i sposobem na zapewnienie kadr gospodarce.
- 2
Komisja decyduje, gdzie będziesz pracować
W praktyce możliwość wyboru miejsca i warunków pracy jest niezwykle ograniczona.
- 3
Odmowa oznacza zapłatę
Sposób obliczania odszkodowania jest nieprzejrzysty, a kwota może znacznie przekraczać koszt płatnych studiów. Nie da się jej poznać z góry.
- 4
Potem sąd
Jeśli dług nie zostanie spłacony dobrowolnie, sprawa trafia do sądu, a za nim idą środki egzekucyjne.
To jest praca przymusowa
Białoruś ratyfikowała obie konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy o pracy przymusowej — nr 29 i nr 105. Konwencja nr 29 definiuje pracę przymusową jako pracę pod groźbą kary i bez dobrowolnej zgody osoby. Podział spełnia obie przesłanki. System jest sprzeczny także z Konstytucją i Kodeksem pracy.
Groźba kary
Sankcje finansowe i późniejsza egzekucja to dokładnie to, co konwencja nazywa groźbą kary.
Bez dobrowolnej zgody
Możliwość samodzielnego wyboru pracodawcy, zmiany miejsca pracy lub rozwiązania umowy pozostaje bardzo ograniczona.
Jeśli odmówisz
Potrącenie z wynagrodzenia
Do połowy zarobków.
Zajęcie majątku i kont
Majątek i konta bankowe mogą zostać zajęte.
Zakaz wyjazdu
Wyjazd z kraju może zostać zablokowany.
Odebranie prawa jazdy
Wśród innych środków egzekucyjnych.
Koszt dla nas wszystkich
Większość osób po studiach kierowana jest do sektora publicznego, który średnio jest mniej produktywny niż prywatny. Podział sztucznie podtrzymuje organizacje, do których nikt nie idzie dobrowolnie, i zwalnia je z konieczności podnoszenia płac, poprawy warunków pracy i modernizacji. Tracą wszyscy — i osoby skierowane, i te, które pracują obok. Groźba obowiązkowej pracy skłania też część białoruskiej młodzieży do studiowania za granicą.
35–40 mln
rubli rocznie kosztuje sama administracja: ewidencja, wypłaty socjalne i sądowa egzekucja odszkodowań
Co proponujemy
- 01
Uczynić obliczanie kosztów nauki i odszkodowania w pełni przejrzystym.
- 02
Pozwolić osobom po studiach samodzielnie wybierać pracodawcę i łatwo zmieniać miejsce pracy.
- 03
Stworzyć niezależny mechanizm odwoławczy od decyzji komisji podziałowych.
- 04
Uwzględniać stan zdrowia, sytuację rodzinną, dostęp do mieszkania i poziom wynagrodzenia.
- 05
Umożliwić spłatę ratalną lub częściowe umorzenie odszkodowania.
- 06
Publikować dane o tym, ile osób po studiach zostaje w pierwszej pracy po roku, trzech i pięciu latach.
- 07
Włączyć niezależne organizacje studenckie do prac komisji podziałowych.
Obowiązkowy podział nie może być sposobem zapewniania instytucjom państwowym taniej i zależnej siły roboczej. Niedobór kadr rozwiązuje się godnym wynagrodzeniem, bezpiecznymi warunkami pracy, mieszkaniem i perspektywami rozwoju — a nie groźbą kary finansowej.
Bądź z nami w kontakcie
Aktualności, oświadczenia i zapowiedzi spotkań — najpierw na naszym kanale w Telegramie.